(On)gewoon Peter

Er zijn dagen waarop ik werk alsof alles normaal is. Ik maak taken af, antwoord op berichten, glimlach tijdens gesprekken en haal deadlines. Voor de buitenwereld lijkt er weinig aan de hand. Maar wat mensen niet zien, is hoeveel energie het soms kost om ‘normaal’ te functioneren.

Psychische klachten zien er niet altijd uit zoals mensen verwachten. Soms ziet iemand er verzorgd uit, maakt grapjes en komt opdagen, terwijl diezelfde persoon ondertussen worstelt met angst, overprikkeling, somberheid of zelfs complete mentale uitputting. Dat is misschien het moeilijkste aan werken met psychische kwetsbaarheid: je probeert tegelijk te overleven en te presteren.

Wat voor anderen vanzelfsprekend lijkt, kan op moeilijke dagen enorm zwaar voelen. Dan heb ik het vooral over dingen als concentreren, mails verwerken, deelnemen aan gesprekken, keuzes maken, omgaan met deadlines. Niet omdat ik lui ben of niet gemotiveerd. Maar omdat mijn hoofd voortdurend extra prikkels en stress verwerkt en het voelt alsof mijn hersenen op de achtergrond draaien.

Wat ik persoonlijk moeilijk vind, is het vergelijken met anderen. Collega’s lijken moeiteloos door te gaan terwijl ik soms al uitgeput ben na twee uur. Al besef ik ondertussen wel dat mentale klachten niet per se gelijk staan met gebrek aan karakter. Integendeel zelfs, dat het net karakter vraagt om langere periodes te blijven meedraaien. Dat besef probeer ik mezelf steeds opnieuw toe te laten.

Momenteel zit ik weer in zo’n periode van totale uitputting. Ook al komt dit nu vooral door medische oorzaken, het hakt eveneens in op mijn mentale toestand. In mijn hoofd wordt productiviteit nog te vaak gelijkgesteld aan waarde. Rust nemen voelt daardoor dikwijls alsof ik faal. Toch heb ik evengoed geleerd dat voortdurend over mijn grenzen gaan uiteindelijk meer schade veroorzaakt. Al is het niet altijd simpel om, als ik heel moe ben, vast te houden aan die gedachte. Soms is rust geen luxe, maar noodzaak. Dat betekent luisteren naar signalen vóór alles instort. Voor mij betekent dat nu de situatie even uitzitten tot het medische probleem van de baan is en het schuldgevoel zoveel mogelijk proberen te relativeren.

Ik heb nog steeds geen perfecte oplossing gevonden, maar sommige dingen maken het draaglijker: duidelijke structuur, voldoende rustmomenten, eerlijk zijn tegen mezelf, taken opdelen in kleine stappen, noise cancelling headphones, mildheid voor mezelf op slechte dagen, schuldgevoelens relativeren… En misschien nog het belangrijkste: accepteren dat mijn tempo soms anders is.

Wat ik meer en meer besef, is dat functioneren niet hetzelfde is als het goed stellen. Veel mensen dragen dingen mee die niemand ziet. Dus als jij werkt of studeert terwijl je tegelijkertijd psychisch aan het overleven bent, hoop ik dat je jezelf daar erkenning voor geeft. Zelfs als anderen niet zien hoeveel energie dat kost.

Besef vooral dat gewoon blijven doorgaan EN tegelijk ook voor jezelf blijven zorgen al ontzettend moedig is.